9 ترتیب استفاده از محصولات پوستی؛ راهنمای کامل
اگر چند محصول مراقبت از پوست دارید و نمی‌دانید کدام را اول استفاده کنید، دانستن ترتیب استفاده از محصولات پوستی کمک می‌کند هر محصول را در جای درست خود قرار دهید. یک اصل ساده این است که پس از پاک‌سازی پوست، معمولاً محصولات سبک‌تر و رقیق‌تر قبل از محصولات غلیظ‌تر و چرب‌تر استفاده می‌شوند و ضدآفتاب، در زمان نیاز به محافظت در برابر آفتاب، در پایان مراحل مراقبت از پوست قرار می‌گیرد. بااین‌حال، ترتیب دقیق همیشه فقط به غلظت محصول بستگی ندارد؛ محصولات درمانی، دستور پزشک و راهنمای سازنده می‌توانند این قاعده عمومی را تغییر دهند.
در این راهنمای روژوان، ترتیب استفاده از محصولات پوستی را از پاک‌کننده آرایش تا ضدآفتاب مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم. قرار نیست همه محصولات این فهرست را استفاده کنید؛ هدف این است که اگر محصولی در روتین شما وجود دارد، بدانید معمولاً قبل یا بعد از چه مرحله‌ای قرار می‌گیرد.
جدول خلاصه ترتیب استفاده از محصولات پوستی
| محصول | جایگاه استفاده | نکته مهم |
|---|---|---|
| پاک‌کننده آرایش | پیش از شوینده | در صورت وجود آرایش یا محصولاتی که با شوینده معمولی به‌خوبی پاک نمی‌شوند |
| شوینده صورت | ابتدای مراحل مراقبتی | سطح پوست را برای محصولات بعدی پاک می‌کند |
| تونر | معمولاً پس از شوینده | مرحله‌ای اختیاری است و همه به آن نیاز ندارند |
| محصول درمانی یا داروی موضعی | طبق دستور محصول یا پزشک | ترتیب آن می‌تواند با توجه به نوع دارو متفاوت باشد |
| سرم | معمولاً بعد از پاک‌سازی و تونر | سرم‌های سبک عموماً پیش از کرم‌های غلیظ قرار می‌گیرند |
| کرم دور چشم | معمولاً پیش از یا همراه مراحل کرمی | ترتیب دقیق به بافت و فرمول محصول بستگی دارد |
| محصول آبرسان | معمولاً پیش از محصولات سنگین‌تر | ممکن است همان مرطوب‌کننده شما خاصیت آبرسانی هم داشته باشد |
| مرطوب‌کننده | بعد از محصولات سبک‌تر | برای بسیاری از روتین‌ها یکی از مراحل پایانی است |
| روغن صورت | معمولاً در مراحل پایانی | بافت روغنی و نسبتاً پوشاننده معمولاً بعد از محصولات آب‌پایه قرار می‌گیرد |
| ضدآفتاب | آخرین مرحله مراقبت از پوست هنگام نیاز به محافظت آفتابی | محصولات مراقبتی دیگر معمولاً روی آن لایه‌بندی نمی‌شوند |
نکته: این جدول یک فهرست خرید یا روتین اجباری نیست. ممکن است روتین یک فرد فقط شامل شوینده، مرطوب‌کننده و ضدآفتاب باشد و فرد دیگری بر اساس نیاز پوست خود محصولات دیگری هم داشته باشد.
ترتیب استفاده از محصولات پوستی از کجا شروع می‌شود؟
ترتیب محصولات فقط برای مرتب‌کردن بطری‌ها روی میز نیست. نوع فرمول هر محصول تعیین می‌کند که بهتر است در کدام بخش از لایه‌بندی قرار بگیرد. برای مثال، قرار دادن یک سرم رقیق بعد از یک لایه بسیار سنگین و روغنی ممکن است با روش مصرف توصیه‌شده برای آن سرم هماهنگ نباشد.
قاعده «سبک‌تر به سنگین‌تر» به همین دلیل کاربردی است. محصولات آبکی و سبک معمولاً زودتر و کرم‌ها یا روغن‌های سنگین‌تر دیرتر استفاده می‌شوند.
اما این قاعده را نباید به قانون بدون استثنا تبدیل کرد. یک محصول درمانی ممکن است طبق دستور لازم باشد مستقیماً روی پوست تمیز قرار گیرد. بعضی محصولات نیز دستور مصرف ویژه‌ای دارند. بنابراین راهنمای همان محصول و توصیه پزشک بر قواعد عمومی لایه‌بندی اولویت دارد.
مرحله اول: پاک‌کننده آرایش، در صورت نیاز
اگر آرایش دارید یا محصولی روی پوست باقی مانده که شوینده معمولی به‌تنهایی به‌خوبی آن را پاک نمی‌کند، پاک‌کننده آرایش پیش از شوینده قرار می‌گیرد.
محصولاتی مانند میسلار واتر، بالم یا پاک‌کننده‌های روغنی ممکن است برای این مرحله استفاده شوند. هدف این مرحله آماده‌کردن پوست برای محصولات مراقبتی نیست؛ ابتدا باید مواد باقی‌مانده روی سطح پوست پاک شوند.
پاک‌کننده آرایش برای همه و در هر بار شست‌وشو ضروری نیست. اگر چیزی برای پاک‌کردن وجود ندارد و شوینده شما برای نیاز پوستتان کافی است، اضافه‌کردن یک مرحله دیگر صرفاً برای کامل‌تر به نظر رسیدن روتین ضرورتی ندارد.
مرحله دوم: شوینده صورت
شوینده در ابتدای ترتیب استفاده از محصولات پوستی قرار دارد، زیرا محصولات باقی‌مانده روی پوست، چربی و آلودگی سطحی باید پیش از لایه‌بندی محصولات بعدی پاک شوند.
آکادمی پوست آمریکا نیز در ترتیب استفاده از محصولات پوستی، شست‌وشوی صورت با شوینده ملایم را اولین مرحله معرفی می‌کند.
اگر پیش از آن پاک‌کننده آرایش استفاده کرده‌اید، شوینده مرحله بعد است. اگر پاک‌کننده آرایش لازم نبوده، روتین می‌تواند مستقیماً از شوینده شروع شود.
نکته مهم این است که «دو مرحله پاک‌سازی» را یک الزام همگانی در نظر نگیریم. نیاز پوست و نوع محصولاتی که باید از روی آن پاک شوند تعیین می‌کند یک مرحله پاک‌سازی کافی است یا خیر.
مرحله سوم: تونر؛ اختیاری، نه اجباری
اگر از تونر استفاده می‌کنید، معمولاً جای آن پس از پاک‌سازی و پیش از سرم‌ها و کرم‌هاست. دلیل ساده است: تونرها اغلب بافتی رقیق دارند و از نظر ترتیب لایه‌بندی پیش از محصولات غلیظ‌تر قرار می‌گیرند.
اما نبود تونر به معنی ناقص‌بودن روتین نیست. Cleveland Clinic نیز تونر را در میان مراحل اختیاری مراقبت از پوست قرار می‌دهد.
اگر روی بسته‌بندی تونر شما دستور متفاوتی وجود دارد، همان دستور را دنبال کنید. همچنین نباید صرفاً برای بیشترشدن تعداد مراحل، محصولی را وارد روتین کرد.
مرحله چهارم: محصولات درمانی و داروهای موضعی
اینجا مهم‌ترین استثنا برای قاعده «سبک به سنگین» دیده می‌شود.
آکادمی پوست آمریکا توصیه می‌کند دارو یا درمان پوستی، در حالت کلی، پس از پاک‌سازی استفاده شود. بااین‌حال، داروهای موضعی یک گروه یکسان نیستند و نحوه مصرف آن‌ها می‌تواند با توجه به ماده مؤثره، فرمول و مشکل پوستی متفاوت باشد.
بنابراین اگر پزشک برای شما ترتیب مشخصی تعیین کرده است، توصیه پزشک مقدم بر جدول‌های عمومی اینترنتی است. در مورد محصولات درمانی بدون نسخه نیز راهنمای خود محصول اهمیت دارد.
قرار دادن همه درمان‌ها در یک جای ثابت از روتین، بدون توجه به دستور مصرف آن‌ها، روش دقیقی نیست.
مرحله پنجم: سرم‌ها
سرم‌ها معمولاً پس از پاک‌سازی، تونر اختیاری و مراحل درمانی‌ای که باید مستقیماً روی پوست استفاده شوند قرار می‌گیرند. بسیاری از سرم‌ها بافت سبک‌تری نسبت به کرم‌ها دارند و به همین دلیل پیش از مرطوب‌کننده استفاده می‌شوند.
اگر بیش از یک سرم دارید، صرفاً بر اساس نام «سرم» نمی‌توان ترتیب قطعی تعیین کرد. بافت، فرمول و دستور استفاده هر محصول مهم است.
برای افراد مبتدی، اضافه‌کردن تعداد زیادی سرم فقط برای ساختن یک روتین چندمرحله‌ای ضروری نیست. همچنین درباره سازگاری مواد فعال مختلف نمی‌توان یک قانون عمومی برای همه فرمول‌ها ارائه کرد؛ فرمول نهایی محصول و دستور سازنده اهمیت دارد.
مرحله ششم: کرم دور چشم
کرم دور چشم نیز محصولی ضروری برای همه افراد نیست. اگر از آن استفاده می‌کنید، معمولاً در محدوده محصولات سبک تا کرمی قرار می‌گیرد.
در برخی راهنماها، کرم دور چشم پس از سرم و پیش از مرطوب‌کننده قرار داده می‌شود. اما اگر محصول دور چشم شما غلیظ‌تر یا سبک‌تر از محصولات دیگر است، دستور سازنده می‌تواند راهنمای دقیق‌تری باشد.
نکته کاربردی این است که لازم نیست ترتیب را فقط از روی کلمه «دور چشم» مشخص کنید؛ بافت و دستور مصرف همچنان مهم‌اند.
مرحله هفتم: آبرسان و مرطوب‌کننده
یکی از رایج‌ترین سوءتفاهم‌ها درلایه بندی ترتیب محصولات پوستی این است که آبرسان و مرطوب‌کننده حتماً باید دو محصول جداگانه باشند.
چنین الزامی وجود ندارد.
محصولی که در بازار با عنوان «آبرسان» شناخته می‌شود ممکن است خود یک مرطوب‌کننده با ترکیبات و بافت مناسب برای کمک به حفظ رطوبت پوست باشد. بنابراین نباید تصور کرد همه افراد باید ابتدا یک آبرسان و سپس حتماً یک مرطوب‌کننده جداگانه استفاده کنند.
اگر واقعاً دو محصول جدا دارید، بافت و دستور آن‌ها را بررسی کنید. معمولاً محصول سبک‌تر پیش از کرم سنگین‌تر قرار می‌گیرد.
برای مثال، یک ژل یا لوسیون سبک معمولاً زودتر از یک کرم غلیظ لایه‌بندی می‌شود. اما اگر سازنده روش دیگری تعیین کرده باشد، همان راهنما اولویت دارد.
مرحله هشتم: روغن صورت
روغن صورت معمولاً در بخش پایانی لایه‌بندی قرار می‌گیرد، زیرا نسبت به سرم‌ها و محصولات آب‌پایه ماهیت روغنی‌تر و در بسیاری از موارد بافت سنگین‌تری دارد.
بنابراین اگر در کنار سرم آب‌پایه و کرم از روغن صورت هم استفاده می‌کنید، قرار دادن روغن در مراحل پایانی اغلب با قاعده عمومی لایه‌بندی هماهنگ‌تر است.
البته روغن صورت نیز برای همه ضروری نیست و فرمول محصولات مختلف یکسان نیست. اگر محصول مشخصی قرار است با روش متفاوتی استفاده یا با محصول دیگری ترکیب شود، راهنمای همان محصول را در نظر بگیرید.
مرحله نهم: ضدآفتاب در پایان مراحل مراقبتی
زمانی که قرار است پوست در معرض نور خورشید قرار بگیرد و ضدآفتاب بخشی از مراقبت شماست، ضدآفتاب آخرین مرحله محصولات مراقبت از پوست محسوب می‌شود و پیش از آرایش قرار می‌گیرد.
آکادمی پوست آمریکا نیز در ترتیب عمومی خود، ضدآفتاب را پس از مراحل درمانی و مرطوب‌کننده قرار می‌دهد. Cleveland Clinic هم ضدآفتاب را مرحله پایانی مراقبت پوستی در زمان استفاده معرفی می‌کند.
بنابراین سرم، آبرسان، مرطوب‌کننده یا روغن صورت را به‌طور معمول نباید پس از ضدآفتاب به‌عنوان یک لایه مراقبتی جدید اضافه کرد.
این موضوع یک استثنای مهم برای ساده‌سازی «سبک به سنگین» است: جای ضدآفتاب را فقط با مقایسه غلظت آن با کرم‌های دیگر تعیین نمی‌کنیم؛ نقش آن در روتین باعث می‌شود در پایان مراحل مراقبتی قرار بگیرد.
آیا همیشه باید از سبک‌ترین محصول به سنگین‌ترین برویم؟
به‌عنوان یک راهنمای ساده برای افراد مبتدی، اغلب بله؛ اما نه به‌عنوان یک قانون قطعی.
می‌توانید ترتیب کلی را این‌طور به خاطر بسپارید:
پاک‌سازی ← محصولات رقیق و سبک ← محصولات کرمی و مرطوب‌کننده ← محصولات روغنی‌تر ← ضدآفتاب در زمان نیاز
بااین‌حال، سه عامل می‌توانند این ترتیب را تغییر دهند: دستور مصرف محصول، ماهیت محصول درمانی و توصیه پزشک.
پس اگر روی یک محصول نوشته شده است که باید در مرحله خاصی استفاده شود، نباید صرفاً به دلیل سبک یا سنگین بودن بافت آن، دستور مصرف را نادیده گرفت.
اشتباهات رایج در ترتیب استفاده از محصولات پوستی
تبدیل جدول ترتیب به فهرست خرید: وجود یک محصول در جدول به این معنا نیست که پوست شما به آن نیاز دارد. تونر، چند سرم، کرم دور چشم و روغن صورت همگی می‌توانند برای برخی افراد اختیاری باشند.
استفاده از محصولات رقیق پس از لایه‌های بسیار سنگین: در حالت معمول، سرم‌های سبک پیش از کرم‌ها و محصولات روغنی استفاده می‌شوند.
قرار دادن محصولات مراقبتی روی ضدآفتاب: اگر ضدآفتاب استفاده می‌کنید، آن را مرحله پایانی مراقبت از پوست در نظر بگیرید.
جدا دانستن اجباری آبرسان و مرطوب‌کننده: ممکن است یک محصول هم نیاز شما به رطوبت‌رسانی را پوشش دهد و هم نقش مرطوب‌کننده داشته باشد. دو بطری جدا الزام نیست.
اولویت دادن قواعد اینترنتی به دستور دارو: ترتیب مصرف یک داروی موضعی را پزشک یا دستور معتبر همان دارو تعیین می‌کند، نه یک جدول عمومی مراقبت از پوست.
استفاده از محصولات پوستی بیشتر برای داشتن روتین «کامل‌تر»: روتین طولانی‌تر لزوماً بهتر نیست. آکادمی پوست آمریکا هشدار می‌دهد استفاده از محصولات زیاد، به‌ویژه چند محصول ضدپیری، می‌تواند پوست را تحریک کند.
سؤالات متداول
ترتیب استفاده از محصولات پوستی به‌طور خلاصه چگونه است؟
در حالت کلی، ابتدا پاک‌سازی انجام می‌شود، سپس محصولات سبک‌تر مانند برخی سرم‌ها و بعد محصولات کرمی و سنگین‌تر قرار می‌گیرند. روغن صورت معمولاً در مراحل پایانی است و ضدآفتاب، هنگام نیاز به محافظت در برابر آفتاب، آخرین مرحله مراقبت از پوست محسوب می‌شود. دستور محصولات درمانی و توصیه پزشک بر این ترتیب عمومی اولویت دارد.
اول سرم بزنیم یا آبرسان؟
اگر سرم بافت رقیق‌تری دارد و دستور متفاوتی برای آن ذکر نشده، معمولاً سرم پیش از محصول آبرسان یا کرمی استفاده می‌شود. بااین‌حال، نوع فرمول هر دو محصول را بررسی کنید.
اول آبرسان بزنیم یا مرطوب‌کننده؟
اگر دو محصول جدا دارید، معمولاً محصول سبک‌تر یا ژلی پیش از کرم غلیظ‌تر قرار می‌گیرد. اما داشتن دو محصول جدا ضروری نیست و یک مرطوب‌کننده می‌تواند نیازهای مربوط به رطوبت پوست را نیز پوشش دهد.
تونر قبل از سرم است یا بعد از آن؟
در ترتیب معمول، تونر پس از پاک‌سازی و پیش از سرم استفاده می‌شود. تونر مرحله‌ای اختیاری است و نبود آن به معنی ناقص‌بودن مراقبت از پوست نیست.
کرم دور چشم قبل از مرطوب‌کننده است؟
اغلب کرم دور چشم پس از محصولات سبک مانند سرم و پیش از مرطوب‌کننده صورت قرار می‌گیرد، اما بافت محصول و دستور سازنده می‌تواند ترتیب دقیق را تغییر دهد.
روغن صورت قبل از مرطوب‌کننده استفاده می‌شود یا بعد از آن؟
روغن‌های صورت معمولاً در مراحل پایانی قرار می‌گیرند و در بسیاری از روتین‌ها بعد از محصولات آب‌پایه و کرمی استفاده می‌شوند. بااین‌حال، دستور همان محصول را بررسی کنید.
ضدآفتاب قبل از مرطوب‌کننده است یا بعد از آن؟
ضدآفتاب در زمان استفاده، پس از مرطوب‌کننده و در پایان مراحل مراقبت از پوست قرار می‌گیرد. اگر آرایش می‌کنید، آرایش پس از ضدآفتاب است.
پایان‌بندی
رای به خاطر سپردن ترتیب استفاده از محصولات پوستی لازم نیست یک فرمول پیچیده حفظ کنید. ابتدا پوست را پاک کنید، سپس در حالت کلی از محصولات سبک‌تر به سمت محصولات غلیظ‌تر بروید و ضدآفتاب را هنگام نیاز در پایان مراحل مراقبتی قرار دهید. محصولات درمانی و داروهای موضعی استثنای مهم هستند و باید طبق دستور پزشک یا راهنمای معتبر محصول مصرف شوند.
مهم‌تر از تعداد مراحل، انتخاب یک ترتیب منطقی متناسب با محصولاتی است که واقعاً استفاده می‌کنید. اگر در حال مطالعه راهنماهای مراقبت از پوست در وبلاگ روژوان هستید، این اصل را به‌عنوان نقطه شروع در نظر بگیرید: روتین خوب الزاماً روتین طولانی نیست.
